Termin Osobowość narracyjna pochodzi z psychologii osobowości. Pokrótce można powiedzieć, że jest to koncept Ja tworzony przez kontinuum opowieści o doświadczeniach ważnych dla jednostki pochodzących z jej dzieciństwa oraz okresu dojrzewania i wczesnej dorosłości. Wiedzę o własnej tożsamości człowiek czerpie również z przekazów kultury, które tworzą tło dla procesu tworzenia się jego tożsamości.
Pojęcie tożsamości narracyjnej wyrosło z filozofii,
zajmował się nim m.in. słynny współczesny filozof Paul Ricoeur. Zaproponowany
przez niego koncept narracyjnej tożsamości zdaje się być czymś przeciwnym do
pojęcia autobiografii. Tworzy się poprzez wspomnienia, opowieść i przekazy na
temat Ja. Ricoeur rozpoczął od postawienia pytania kim jestem? w odniesieniu do
takich pojęć jak zmiana (change) i (performance). Następnie podzielił tożsamość
na dwa oddzielne kategorie: idem i ipse. Idem jest kategorią, która odnosi się
do pojęcia jednostajności i podobieństwa (Sameness). Ipse jest kategorią, którą
można opisać jako indywidualność (Selfhood) – w tej kategorii dochodzi do
narracji własne tożsamości poprzez opowiadanie i czytanie życiowych historii,
zarówno tych prawdziwych jak i fikcyjnych pochodzących z dorobku kultury,
przekazów i legend. Tworzą one system wartości oraz sposób postrzegania siebie
jednostki. W ten sposób tworzy się nowy wgląd (insight) w Ja. Tak więc można
powiedzieć, że struktura narracyjna jest rozdzielona na historię i fikcję.
